Η 19η Μαΐου είναι η Ημέρα Μνήμης για τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου που καθιερώθηκε από την Βουλή των Ελλήνων το 1994, χάρη στις προσπάθειες και τον αγώνα του αείμνηστου Μιχάλη Χαραλαμπίδη, ο οποίος υπήρξε πρωτεργάτης της ανάδειξης των μηχανισμών γενοκτονίας και εθνοκάθαρσης της ευρύτερης Ανατολίας από τους γηγενείς πληθυσμούς των Ελλήνων, των Αρμενίων , των Κούρδων και των Ασσυρίων από τον Κεμάλ και τους Νεότουρκους.
Ο αγώνας και η προσπάθεια του Μιχάλη Χαραλαμπίδη να αναδειχθεί η Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου, να αναγνωριστεί ως ιστορικό γεγονός από δεκάδες χώρες, δεν έγινε με την επιδίωξη ιστορικής δικαίωσης για τους περισσότερους από 350.000 Έλληνες του Πόντου που εξολοθρεύθηκαν ούτε για τους υπόλοιπους 350.000 Έλληνες του Πόντου που αποκόπηκαν βίαια από τον τόπο τους, τα ιστορικά τους μνημεία και τις περιουσίες τους.
Ο αγώνας του, οι επιδιώξεις του αφορούσαν πάντα το μέλλον. Η διατήρηση της ιστορικής μνήμης ήταν και παραμένει ζήτημα δικαιοσύνης, ζήτημα αξιοπρέπειας, προϋπόθεση σεβασμού των ανθρώπινων δικαιωμάτων σήμερα και στο μέλλον. Η ειρηνική συνύπαρξη των λαών σε όποια περιοχή του πλανήτη δεν διασφαλίζεται με τη βία, την εθνοκάθαρση, τις γενοκτονίες, αλλά μέσα από την ειλικρινή αναγνώριση των διαφορών, την αναγνώριση του δικαιώματος αυτοδιάθεσης, του δικαιώματος διατήρησης γλώσσας, θρησκείας, παραδόσεων και της ανάπτυξης μηχανισμών ισότιμης συνύπαρξης.
Ο Μιχάλης Χαραλαμπίδης ήταν ο άνθρωπος που εμπνεύστηκε και κατέθεσε στο 2ο Παγκόσμιο Ποντιακό Συνέδριο το 1988 μια ολοκληρωμένη πρόταση για την αναγνώριση της Γενοκτονίας του Ποντιακού Ελληνισμού από το ελληνικό κράτος και διεθνώς. Τον Φεβρουάριο του 1994 πέτυχε την ομόφωνη επίσημη αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου από την ελληνική Βουλή (Νόμος 2193/1994) και στη συνέχεια ξεκίνησε την αδιάκοπη προσπάθεια αναγνώρισης της Γενοκτονίας από τη Διεθνή Κοινότητα συμμετέχοντας σε εκδηλώσεις, ημερίδες, συνέδρια και διεθνείς επιτροπές συνδέοντας την Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου με τις γενοκτονίες που διαπράχθηκαν από τους Νεότουρκους σε βάρος των Αρμενίων, των Ασσυρίων και του συνόλου των χριστιανικών πληθυσμών εντός του τουρκικού κράτους.
Ο Μιχάλης Χαραλαμπίδης υποστήριζε μέχρι τέλους ότι η αναγνώριση της Γενοκτονίας είναι η αναγκαία και ιστορική «Νέμεσις» όχι όμως ως εκδίκηση ή τιμωρία του θύτη, αλλά ως αποδοχής της ιστορικής αλήθειας προκειμένου να μην επαναληφθούν γενοκτονίες, προκειμένου να δοθεί η ευκαιρία στους λαούς να συμβιώσουν και να προοδεύσουν όχι μέσω της βίαιης κυριαρχίας μιας εθνοτικής ομάδας σε βάρος άλλων, αλλά μέσω της αρμονικής συνύπαρξης και του αμοιβαίου σεβασμού. Υποστήριζε με πάθος ότι ο εκδημοκρατισμός της Τουρκίας θα επέλθει εφόσον αυτή αναγνωρίσει τα εγκλήματα που διέπραξε σε βάρος των χριστιανικών πληθυσμών και όχι με την αποσιώπηση και εξάλειψη αυτών των εγκλημάτων από την ιστορία και τη συλλογική μνήμη.
Η 19η Μαΐου είναι η Ημέρα Μνήμης για τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου. Είναι ταυτόχρονα Ημέρα Τιμής για τον άνθρωπο που πέτυχε την αναγνώρισή της στην Ελλάδα και διεθνώς, ξεπερνώντας τους κομματικούς διαχωρισμούς και τις πολιτικές διαφορές.
Είναι μια Ημέρα Υπενθύμισης για την ανάγκη πρόταξης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της δημοκρατίας έναντι όλων, υπενθύμισης δηλαδή ότι η ειρήνη και η πρόοδος επιτυγχάνονται μέσω της αλήθειας και όχι μέσω της απόκρυψης γεγονότων για την αποφυγή αντιπαραθέσεων.
Είναι τέλος μια αφορμή συνειδητοποίησης ότι εφόσον η πολιτική πρόταση θεμελιώνεται στο δίκαιο, τις αρχές και τις αξίες της Δημοκρατίας, τότε ένας άνθρωπος μπορεί να πετύχει την αλλαγή ξεκινώντας μόνος του και επιμένοντας μέχρι την καθολική αποδοχή.